Franciszkańska 3: pałac i okno nad bramą

Pałac Biskupi przy ulicy Franciszkańskiej 3 jest siedzibą biskupów krakowskich od końca XIV wieku. Karol Wojtyła zamieszkał w nim w 1964 roku, rok po wyborze na biskupa, i mieszkał do wyboru na papieża w 1978 roku. Według Wikipedii jako papież wybierał ten pałac jako miejsce odpoczynku podczas wszystkich pielgrzymek do Polski, a do wiernych zgromadzonych przed budynkiem przemawiał z okna nad barokową bramą wjazdową.

Pierwszy raz zdarzyło się to 6 czerwca 1979 roku, w pierwszym dniu pierwszej pielgrzymki. Portal dzieje.pl cytuje słowa papieża, który żartobliwie mówił młodzieży pod oknem, że dawniej, gdy był w Krakowie, był całkiem porządnym człowiekiem i nigdy nie wyłaził na okna. Zwyczaj spotkań pod oknem przetrwał do 2002 roku. W 1999 roku, 15 czerwca, papież wysłuchał koncertu przez okno. W 2002 roku wizyta trwała od 16 do 18 sierpnia. Pierwszego dnia zapytał zebranych, czy byli w Toronto, a na odpowiedź „Witaj w domu” odparł: „Jakby kto pytał, Franciszkańska 3”. Ostatnie spotkanie, 18 sierpnia 2002 roku, rozpoczął słowami: „Niestety, jest to spotkanie pożegnalne”.

Tradycję przejęli następcy. Benedykt XVI pokazał się w oknie dwa razy podczas pobytu w maju 2006 roku. Franciszek po raz pierwszy pozdrowił z niego młodzież w 2016 roku, w czasie Światowych Dni Młodzieży, i potem wracał do okna jeszcze kilka razy. Po śmierci Jana Pawła II, 2 kwietnia 2005 roku, przed pałacem przez kolejne dni składano kwiaty i zapalano znicze. Przed pałacem często organizowane są czuwania i koncerty, a okno zdobi wizerunek Jana Pawła II.

Pierwsza pielgrzymka: Wawel, Błonia, cmentarz

Pobyt w Krakowie w dniach 6-10 czerwca 1979 roku IPN opisuje w serwisie poświęconym pierwszej pielgrzymce. 6 czerwca papież spotkał się z wiernymi w katedrze na Wawelu. 8 czerwca wieczorem spotkał się na Skałce z naukowcami, twórcami i studentami. 9 czerwca odwiedził chorych w kościele franciszkanów, odprawił nabożeństwo w Mogile, modlił się z siostrami zakonnymi w bazylice Mariackiej i odwiedził rodzinny grób na Cmentarzu Rakowickim. 10 czerwca odprawił mszę na Błoniach i pożegnał się na lotnisku w Balicach.

Liczby uczestników mszy na Błoniach są szacunkowe. Wprowadzenie dyrektora krakowskiego oddziału IPN, dra hab. Filipa Musiała, mówi o nawet 1,5 miliona osób. Według karty Błoń do mszy papieskich na Błoniach dochodziło też w latach 1983, 1997 i 2002.

Mogiła i Nowa Huta: miejsce, gdzie padła „nowa ewangelizacja”

Do opactwa cystersów w Mogile papież przyjechał 9 czerwca 1979 roku. W homilii wygłoszonej w ogrodach klasztoru po raz pierwszy w swoim nauczaniu użył wyrażenia „nowa ewangelizacja”. Wiązał je z krzyżami, które przodkowie stawiali na polskiej ziemi, a w szczególności z krzyżem postawionym w Nowej Hucie w czasie Millennium. Tekst homilii i relację opublikowało opactwo.

Mogiła była dla Nowej Huty w pierwszych latach czymś więcej niż zabytkiem. W pozdrowieniu przygotowanym na krakowską mszę 1999 roku Jan Paweł II napisał, że sanktuarium w Mogile przez wiele lat było jedynym miejscem duszpasterstwa dla powstającej Nowej Huty. Pozdrowienie odczytał kardynał Franciszek Macharski, bo papież nie mógł wtedy sprawować mszy z powodu choroby. W planach miała to być eucharystia na Błoniach, przy cudownym wizerunku Chrystusa Ukrzyżowanego z Mogiły.

Kardynał Wojtyła odwiedzał też place budowy nowohuckich kościołów. Opactwo pisze, że odprawiał tam pasterki przy polowych ołtarzach, a rankiem wielkanocnym prowadził procesje rezurekcyjne w Bieńczycach, Mistrzejowicach i na Wzgórzach Krzesławickich. W Bieńczycach stoi Arka Pana, zbudowana w latach 1967-1977. Według Wikipedii kamień węgielny wmurował tam 18 maja 1969 roku kardynał Wojtyła, a konsekracji dokonał 15 maja 1977 roku. W Mistrzejowicach przed kościołem św. Maksymiliana Marii Kolbego stoi pomnik papieża z brązu, autorstwa Gustawa Zemły, odsłonięty w styczniu 1991 roku.

W Mogile jest też pomnik papieża. Figurę autorstwa Marka Kordyacznego, mającą ponad trzy metry, poświęcił 14 września 2008 roku kardynał Stanisław Dziwisz, po sumie odpustowej.

Łagiewniki: kamień z Golgoty i zawierzenie

Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Łagiewnikach wyrosło wokół klasztoru Sióstr Matki Bożej Miłosierdzia, z obrazem Jezusa Miłosiernego i grobem Faustyny Kowalskiej. Kaplicę św. Józefa przy klasztorze podniesiono do rangi sanktuarium w 1992 roku. Po beatyfikacji Faustyny 18 kwietnia 1993 roku i kanonizacji 30 kwietnia 2000 roku miejsce szybko rosło.

7 czerwca 1997 roku Jan Paweł II poświęcił w Łagiewnikach kamień węgielny z Golgoty. Kardynał Franciszek Macharski wmurował go w nowej bazylice 13 kwietnia 2002 roku. Samą bazylikę, według projektu Witolda Cęckiewicza, budowano w latach 1999-2002. 17 sierpnia 2002 roku, w czasie ostatniej pielgrzymki do ojczyzny, papież poświęcił świątynię i zawierzył w niej świat Bożemu Miłosierdziu. Akt zawierzenia zapisano po drugiej stronie ołtarza. Niecałe sześć tygodni później, 28 września 2002 roku, kardynał Macharski ustanowił w sanktuarium rektorat, a pierwszym rektorem został ks. Jan Zając. Sanktuarium odwiedzili też Benedykt XVI w 2006 roku i Franciszek w 2016 roku.

Białe Morza: Centrum Jana Pawła II

Kilkaset metrów dalej, przy ulicy Totus Tuus, stoi Centrum Jana Pawła II „Nie lękajcie się”, założone z inicjatywy kardynała Dziwisza. Zbudowany według projektu Andrzeja Mikulskiego kościół św. Jana Pawła II ma plan ośmiokąta i dwa poziomy: kościół relikwii i kościół górny. Wikipedia podaje, że obrzęd pobłogosławienia odbył się 23 czerwca 2013 roku, a uroczyste poświęcenie 16 października 2016 roku. W kaplicy kapłańskiej, wzorowanej na krypcie św. Leonarda na Wawelu, znajduje się płyta z grobu papieża z Grot Watykańskich. Obok działa Muzeum św. Jana Pawła II, które od 23 czerwca 2013 roku gromadzi przedmioty osobistego użytku papieża i dary, jakie otrzymał w czasie pontyfikatu. Muzeum podaje tę datę jako dzień konsekracji kościoła górnego, więc źródła nazywają ten sam obrzęd różnie.

Wspomnieniem pielgrzymki z 1997 roku jest także Kopiec Jana Pawła II na Dębnikach, usypany od 31 maja do 10 czerwca 1997 roku na terenie zmartwychwstańców, najmłodszy i najmniejszy z krakowskich kopców. Ma 7 metrów wysokości, bez krzyża.