Wieże widokowe Beskidu Wyspowego i okolic: od Mogielicy po Mosorny Groń

Beskid Wyspowy ma niewiele skalnych wierzchołków, za to wiele szczytów porośniętych lasem po sam czubek. Ze ścieżki w gąszczu świerków i buków nie widać nic, dlatego gminy stawiają tu wieże widokowe: drewniane, stalowe, czasem z dachem nad schodami. Ten tekst obejmuje wieże od Mogielicy po Mosorny Groń, a także kilka z sąsiednich pasm. Wieże pogórzy i Beskidu Niskiego opisujemy osobno.

Mogielica: najwyższy szczyt Beskidu Wyspowego

Mogielica ma 1170,2 m n.p.m. i jest najwyższym szczytem Beskidu Wyspowego. Wieża widokowa na Mogielicy ma 22 m wysokości, a jej platforma znajduje się na wysokości 20 m. Wchodzi się po schodach wewnątrz konstrukcji, przez cztery kondygnacje. Z góry widać Beskid Wyspowy, Beskid Sądecki, Gorce i Tatry, a w dobrą pogodę także Beskid Żywiecki, Beskid Śląski, Małą Fatrę i Góry Choczańskie.

Według Wikipedii pierwsza drewniana wieża otwarta została 24 sierpnia 2008 roku w miejscu dawnej wieży triangulacyjnej, rozebranej w latach osiemdziesiątych XX wieku. W 2020 roku uznano ją za niedostępną, a nową wieżę oddano do użytku w październiku 2022 roku. Budowę umożliwiła współpraca gmin Dobra, Kamienica i Słopnice oraz Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego.

Wieża stoi niedaleko rezerwatu przyrody Mogielica, utworzonego 12 marca 2011 roku w celu ochrony głuszca i jego siedlisk. Ekolodzy, jak podaje karta rezerwatu, uważają jednak, że obszar jest zbyt mały, a ruch turystyczny zwiększyła właśnie wieża. Przy wyjściu na szczyt warto więc trzymać się szlaków i zasad obowiązujących w obszarach chronionych.

Kamionna, Modyń i Skiełek: lasy, które wreszcie coś pokazują

Te trzy wieże łączy podobna historia: szczyt był zalesiony, widoków nie było, więc gmina zbudowała wieżę. Różnią się wysokością i materiałem.

• Wieża widokowa na Kamionnej stoi na szczycie o wysokości 801 m we wsi Makowica w gminie Limanowa. Według Wikipedii ma 29 m i jest najwyższą wieżą widokową w Beskidzie Wyspowym. Stalowa konstrukcja powstała na początku 2023 roku z porozumienia czterech gmin i została oddana w listopadzie tego samego roku. Na tarasie umieszczono cztery opisane panoramy, a widok sięga od Pogórza Wiśnickiego i Rożnowskiego po Tatry i Babią Górę.
• Wieża widokowa na Modyni jest drewniana, ma 27 m, a taras widokowy znajduje się na wysokości 20,7 m. Oddano ją 15 sierpnia 2021 roku. Schody są obudowane i zadaszone, co pozwala korzystać z wieży przy słabej pogodzie, a według Wikipedii wejdą po nich także osoby z lękiem wysokości. Jest 138 stopni z pomostami co osiem stopni, a na platformie nie powinno przebywać więcej niż 25 osób. Przy dobrej przejrzystości z platformy widać nawet Kraków.
• Wieża widokowa na Skiełku ma 28 m, a platforma jest na wysokości 23 m. Wikipedia podaje rok 2023, część baz danych 2022, więc rok otwarcia trzeba traktować ostrożnie. Budowę sfinansowano głównie z rządowej tarczy dla gmin górskich, z niewielkim wkładem gminy Łukowica. Z parkingu na końcu wąskiej asfaltowej drogi od kościoła w Łukowicy na górę idzie się według Wikipedii około 25 minut. Obok biegnie Główny Szlak Beskidu Wyspowego.

Niższe wzgórza: Polczakówka i Hajdówka

Nie każda wieża stoi na tysięczniku. Wieża widokowa na Polczakówce wznosi się na wzgórzu Góra Królewska w Rabce-Zdroju. Wzniesienie ma 588 m n.p.m. i około 120 m wznosi się nad doliną Raby. Wschodnie zbocza zajmuje łąka, a od południa i południowego wschodu wzgórze jest bezleśne. Przez grzbiet biegnie Główny Szlak Beskidu Wyspowego. Wysokości samej wieży nie udało się ustalić.

Wieża widokowa na Hajdówce w Jordanowie stoi na szczycie o wysokości 534 m. Według serwisu VisitMalopolska to drewniana wieża o wysokości 18 m, szczelnie zabudowana i podświetlona nocą, z systemem kamer, lunetą i mapami z opisem okolicznych szczytów. Widać z niej Beskid Makowski i Wyspowy, Pasmo Policy, masyw Babiej Góry i Gorce, a przy sprzyjających warunkach także Tatry. Pod wieżę można dojechać samochodem z rynku w Jordanowie albo dojść pieszo, co zajmuje około godziny. Środki na budowę gmina pozyskała z tarczy dla gmin górskich.

Poza Beskidem Wyspowym: Radziejowa, Stryszawa, Mosorny Groń

Wieża widokowa na Radziejowej stoi na szczycie najwyższej góry Beskidu Sądeckiego (1266,5 m), na granicy Jaworek i Roztoki Ryterskiej. Wikipedia opisuje jej dzieje: piorun zniszczył pierwszą wieżę z 2006 roku w czerwcu 2010 roku, druga, zbudowana jeszcze w tym samym roku, została w 2017 roku zamknięta z powodu spróchnienia drewna. Obecna drewniana wieża, oddana według tego samego źródła w 2022 roku, ma 22 m, platforma jest na wysokości 17,1 m. Widać z niej Kotlinę Sądecką, Pieniny, Tatry, Beskid Wyspowy i Beskid Żywiecki. Według Wikipedii najłatwiejsze wejście ma 5,4 km i prowadzi przez Obidzę.

Wieża widokowa w Stryszawie to stalowa konstrukcja o wysokości 25 m z 2010 roku, zbudowana tuż pod szczytem Surzynówki (816 m). Ma sześć platform, a na najwyższej tablice opisują widoczne pasma: Beskid Żywiecki, Gorce, Beskid Makowski, Beskid Śląski i Mały, a przy dobrej widoczności nawet Wyżynę Olkuską. Wieża stoi na terenie prywatnego kompleksu hotelowego, więc zasady wejścia ustala jego zarządca.

Wieża widokowa na Mosornym Groniu w Zawoi otwarta została w 2022 roku obok górnej stacji kolei linowej. Stalowa konstrukcja z drewnianym oszalowaniem ma 24,5 m i sześć pięter, a platforma jest na wysokości 18 m. Widać z niej grzbiet Babiej Góry, Tatry Zachodnie, Pilsko, Rysiankę, Romankę, Skrzyczne i Beskid Mały. Na szczyt prowadzi kolej linowa o długości 1312 m albo żółty szlak z Zawoi-Podryzowanego, a trudniejsza trasa wiedzie niebieskim szlakiem obok wodospadu Mosorczyk.

Jak czytać te opisy przed wyjściem

Wieże zmieniają się szybciej niż góry: bywają zamykane do remontu, jak Mogielica w 2020 roku, a zasady wejścia ustalają gminy lub prywatni zarządcy. Godzin i zasad nie podajemy, bo źródła potrafią się rozchodzić. Przed wyjazdem sprawdź je u zarządcy wieży, a trasę wybierz na aktualnej mapie turystycznej. Widoki zależą od przejrzystości powietrza: Tatry, które w opisach wymieniane są przy niemal każdej wieży, widać głównie przy dobrej pogodzie.