Planty krakowskie

Planty krakowskie to zabytkowy park miejski, który otacza Stare Miasto pierścieniem o długości około czterech kilometrów. Powstał na miejscu rozebranych murów obronnych i zasypanej fosy, ma 21 hektarów powierzchni i można w nim przejść dookoła centrum bez wychodzenia na jezdnię.

Skąd wzięły się Planty

Miejskie mury obronne rozebrano na początku XIX wieku. Fosa i wały ziemne na przedpolu były zaniedbane i służyły za wysypisko. Park zakładano w latach 1822 do 1830. Prace zapoczątkował Feliks Radwański, który przygotował pomiary i plany. Po jego śmierci w 1826 roku pracę przejął Florian Straszewski, a w 1830 roku utworzył fundację na rzecz utrzymania terenu.

Jak zaprojektowano teren

Teren zniwelowano, a fosę zasypano nawiezioną ziemią. Posadzono kasztanowce, klony, lipy, jesiony, topole i drzewa egzotyczne, założono trawniki i rabaty. Od 13 maja 1976 roku Planty są wpisane do rejestru zabytków pod numerem A-576.

Osiem ogrodów

Park dzieli się na osiem części nazywanych ogrodami: Wawel, Uniwersytet, Pałac Sztuki, Florianka, Barbakan, Dworzec, Gródek i Stradom. Każda ma własny charakter, a przy okazji spaceru mija się pomniki Kopernika, Chopina i innych postaci z historii Polski. Kamienne mury i oznaczenia pokazują dawny przebieg murów oraz miejsca wież.

Nazwa i rewitalizacja

Nazwa pochodzi od splantowania, czyli wyrównania rumowisk po dawnych fortyfikacjach. Rejestr zabytków datuje założenie urbanistyczne na lata 1821-1826. Decyzję o rewitalizacji według projektu prof. Janusza Bogdanowskiego podjęto w 1989 roku: przywrócono historyczną małą architekturę oraz oznaczono przebieg dawnych murów i baszt. W dokumentacji zabytku wymienione są między innymi miejsca baszt bednarzy, pierścienników i siodlarzy.

Pomniki i ławki z kodami

Na Plantach stoją pomniki Chopina, Kopernika, Grottgera, Rejtana, Jadwigi i Jagiełły oraz Grażyny i Litawora, a także rzeźby sów Bronisława Chromego. W ramach projektu Kody Miasta ponad sto ławek ma tabliczki z literackimi patronami i kodami QR.

Ślady dawnych fortyfikacji

W obrębie Plant zachował się Barbakan, czyli dawna warownia obronna. W jej sąsiedztwie stoi Brama Floriańska. Tuż przy parku, około 100 m od jego ścieżek, działa też Muzeum Książąt Czartoryskich.

Praktycznie

• Położenie: dookoła Starego Miasta, Kraków. Park ma wiele wejść od strony ulic i placów.
• Wstęp jest bezpłatny, a całą pętlę da się obejść pieszo.
• Do Rynku Głównego z Plant jest około pół kilometra, a z parkiem sąsiadują Teatr im. Juliusza Słowackiego i Sukiennice.