Średniowieczny zamek na wzgórzu nad Sołą z gotycką wieżą z końca XIII wieku, dawna siedziba książąt oświęcimskich.
Zamek w Oświęcimiu stoi na wzgórzu nad prawym brzegiem Soły, w pobliżu dawnego rynku. Najstarszą częścią jest ceglana wieża z końca XIII wieku, wokół której powstały późniejsze budynki. Przez stulecia była tu siedziba książąt oświęcimskich, potem królewskiego starosty.
Pierwsze wzmianki o kasztelanii oświęcimskiej pochodzą z lat 1177-1179. Odkrycia archeologiczne przy wieży potwierdzają, że na wzgórzu stał murowany obiekt już w pierwszej połowie XIII wieku. Po najeździe tatarskim w 1241 roku miasto odbudowano i otoczono murami, a na wzgórzu zaczęto wznosić kamienny stołp na planie kwadratu.
W 1314 lub 1315 roku zamek został siedzibą pierwszego władcy Księstwa Oświęcimskiego, księcia Władysława I. W latach 1414-1433 rezydował tu książę Kazimierz I. W 1454 roku księstwo oddano w hołd Kazimierzowi Jagiellończykowi, a trzy lata później sprzedano. Na mocy traktatu głogowskiego z 1462 roku ziemia oświęcimsko-zatorska weszła w skład Korony.
Gotycka wieża typu bergfried stoi na planie kwadratu o boku 10,5 metra, a jej ściany mają u podstawy około 4 metrów grubości. Budowniczowie zaczęli od kamienia, przerwali prace z nieznanych przyczyn i dokończyli je z cegły, układanej w wątku wendyjskim. Pierwotne wejście z ostrołukowym portalem znajduje się około 10 metrów nad dziedzińcem.
Obok wieży stoi dwukondygnacyjny, podpiwniczony budynek z początku XVI wieku. Powstał po pożarze z 1503 roku, który strawił drewniane zabudowania i oszczędził tylko stołp i fundamenty. Odbudowę zakończono w 1534 roku i była to ostatnia wielka przebudowa zamku. Dokumenty lustracyjne wymieniają w nim piekarnię, spiżarnie, browar, słodownię i zbrojownię z kuszami, hakownicami i prochem.
Pożar wzniecony przez Szwedów w 1656 roku przypieczętował upadek zamku. Lustracja z 1765 roku wykazała zniszczenia wszystkich budynków poza wieżą i częścią południową, a powodzie z 1805 i 1813 roku podmyły wzgórze i zniszczyły mury. Austriackie władze przeznaczyły zamek do rozbiórki, ale do niej nie doszło. Przez pewien czas mieścił się w nim skład soli.
Przebudowy z lat 1904-1906 i 1929-1931 zmieniły jego charakter, bo dobudowano wtedy łącznik na miejscu starszej zabudowy. O dawnej obronności świadczy dziś głównie wieża. Na wzgórzu zachowały się resztki murów obronnych i bastei, a znaczną część fortyfikacji zabrała zmieniająca bieg rzeka.
W czasie II wojny światowej w zamku mieściła się siedziba niemieckich władz okupacyjnych. Pod wzgórzem biegną dwa tunele: starszy, zbudowany przed 1914 rokiem, i drugi, wydrążony przez Niemców w latach 1940-1944, który służył jako schron przeciwlotniczy. Poświęcone martyrologii miejsce, czyli Auschwitz-Birkenau, leży w innej części miasta, około trzech kilometrów od zamku i ma własną kartę.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się