Wczesnobarokowy zamek Lubomirskich na planie czworoboku z czterema basztami i bastionowymi fortyfikacjami, z kaplicą i kryptą rodową.
Zamek w Wiśniczu wznosi się na zalesionym wzgórzu nad rzeką Leksandrówką i według strony oficjalnej jest największym zamkiem w Małopolsce po Wawelu. To wczesnobarokowa rezydencja obronna na planie czworoboku z dziedzińcem i czterema basztami w narożach, otoczona bastionowymi fortyfikacjami.
Zamek wzniósł Jan Kmita herbu Szreniawa w drugiej połowie XIV wieku. Pierwszy raz istnienie zamku poświadczają rachunki żup bocheńskich z 1396 roku. Piotr Kmita rozbudował rezydencję po 1516 roku, a po jego śmierci w 1553 roku przeszła ona w ręce rodu Barzów, a potem Stadnickich.
W 1593 roku zamek kupił Sebastian Lubomirski. Jego syn Stanisław w latach 1615-1621 przeprowadził gruntowną przebudowę pod kierunkiem architekta Macieja Trapoli. Zamek zyskał wczesnobarokowy kształt i stał się jedną z najwspanialszych rezydencji obronnych swojej epoki. Rejestr zabytków podaje styl barokowy i datowanie 1615-1621, a materiał budowy określa jako kamienny.
Zamek otaczają fortyfikacje bastionowe na planie pięcioboku o bokach około 98 metrów. Brama wjazdowa ma formę łuku triumfalnego z 1621 roku. Do korpusu dobudowano od północnego wschodu kaplicę z kryptą grobową Lubomirskich, a od południowego wschodu wolno stojącą Kmitówkę. Kaplica zachowała heraldykę genealogiczną Stanisława Lubomirskiego i jego żony Zofii Ostrogskiej, a w krypcie stoi sześć sarkofagów. Na drugim piętrze, przy Sali Rycerskiej, mieści się galeria widokowa.
Wnętrza liczą ponad 50 pomieszczeń z marmurowymi portalami, malowanymi belkami, drewnianymi boazeriami i marmurowymi posadzkami. Wśród przestrzeni reprezentacyjnych są sala ze stropem kasetonowym, złocony salon i kaplica o dobrej akustyce.
W XVIII wieku zamek należał kolejno do rodów Sanguszków, Potockich i Zamoyskich, a po rozbiorach niszczał. Pożar w 1831 roku sprawił, że budowla pozostawała opuszczona do 1901 roku, gdy nabył ją Związek Rodziny Lubomirskich. Odbudowę prowadził Adolf Szyszko-Bohusz od 1928 roku, przerwała ją wojna, a po 1945 roku prace kontynuowano pod kierunkiem Alfreda Majewskiego.
Zamek łączy się z polską tradycją kulinarną. To tu Stanisław Czerniecki, kuchmistrz księcia Lubomirskiego, spisał „Compendium ferculorum”, wydane w Krakowie w 1682 roku i uznawane za pierwszą polską książkę kucharską. Według Wikipedii Czerniecki opracował też pierwsze potrawy z ziemniaków, po tym jak kartofle trafiły do Polski po odsieczy wiedeńskiej. Do zamkowych opowieści należy też legenda o jeńcach tureckich i tatarskich, którzy próbowali uciec, używając własnoręcznie wykonanych skrzydeł.
Na stronie zamku wymieniono między innymi Muzeum Ziemi Wiśnickiej, Gabinet Kolekcjonera, wystawę Bractwa Kurkowego, doświadczenie Bastion VR oraz wieczorne zwiedzanie z opowieścią o zamkowych intrygach. Oferta bywa sezonowa, więc szczegóły warto sprawdzić przed wizytą.
W pobliżu, w odległości około 100 metrów, stoi zespół kościoła parafialnego Wniebowzięcia NMP, a około 7 kilometrów dalej leży Kopalnia soli Bochnia.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się