Średniowieczny zamek nad Jeziorem Czorsztyńskim na Spiszu, dziś muzeum z trasami zwiedzania i wozownią z zabytkowymi pojazdami.
Zamek w Niedzicy, w źródłach historycznych i w Wikipedii nazywany też zamkiem Dunajec, stoi na wzgórzu nad Jeziorem Czorsztyńskim, w wiosce Niedzica-Zamek na Spiszu. Zamek leży 566 m n.p.m., około 35 m nad taflą jeziora, a zanim je utworzono, wznosił się mniej więcej 75 m nad Dunajcem. Dziś działa tu muzeum, a sam zespół zamkowy ma też swoją legendę.
Kamienny zamek zaczął powstawać w latach 1327-1330 z inicjatywy Wilhelma Drugetha, a pierwsza pewna wzmianka pochodzi z jego testamentu z 1330 roku. Gotycki zamek górny był potem rozbudowywany, a w XIV i XV wieku powstał zamek średni. Zamek dolny dobudowano pod koniec XV wieku z inicjatywy Emeryka Zápolyi, a na przełomie XVI i XVII wieku przebudował go Jerzy Horváth Palocsay, nadając budowli głównie cechy renesansowe.
Warownia przechodziła kolejno z rąk do rąk: należała do Berzeviczych, Zápolyów, Hieronima Łaskiego, Horváthów, Palocsayów, a w drugiej połowie XIX wieku przeszła na Salamonów. Była ośrodkiem klucza dóbr, do którego należało kilkanaście zamagurskich wsi. W latach 1817-1823 Andrzej Palocsay remontował i przekształcał zamek po pożarze siedziby rodu w Pławcu.
Zamek leżał w dawnych Węgrzech. Po I wojnie światowej, decyzją Rady Ambasadorów z 28 lipca 1920 roku, przypadł Polsce, a dawny klucz dóbr rozcięła granica: po czechosłowackiej stronie znalazł się Pławiec. W czasie II wojny światowej ta część Spisza została przyłączona do Republiki Słowackiej. W 1945 roku zamek ograbiono i zniszczono wiele jego wyposażenia, rok później przejęły go Lasy Państwowe, a w 1947 roku wpisano go do rejestru zabytków.
Zamek występuje w kilku legendach, a najbardziej znana jest legenda o skarbie Inków. Jest to podanie, nie potwierdzony fakt historyczny. Wiąże się ją z postacią Andrzeja Benesza. Wiadomo tylko, że w lipcu 1946 roku Benesz, pełnomocnik wojewódzkiego wydziału kultury, szukał na zamku ukrytych dokumentów, a pod progiem bramy do zamku górnego znalazł tubkę z papierami z 1774 roku. Na tym opiera się reszta opowieści, którą przewodnicy zamkowi opowiadają na własny sposób.
Od 1949 roku prowadzono prace restauracyjne, a od 6 listopada 1950 roku zamek służył jako Dom Pracy Twórczej Stowarzyszenia Historyków Sztuki, które użytkuje go do dziś. Wnętrza zamku górnego i średniego udostępniono jako muzeum, z trasami zwiedzania z przewodnikiem. Na zwiedzających czeka także wozownia z zabytkowymi pojazdami z lat 1900-1939 oraz drewniany spichlerz z XVIII wieku. W dawnej kaplicy zamkowej urządzono bibliotekę, a w 1962 roku konserwowano odkryte tam wcześniej średniowieczne malowidła gotyckie.
W odległości około 1,5 km stoi Zamek w Czorsztynie, a sam zbiornik opisujemy jako Jezioro Czorsztyńskie. Dla widoków na Pieniny warto dodać szczyt Trzy Korony (Okrąglica) oraz wieżę widokową na Lubaniu.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się