Ulica Floriańska w Krakowie

Ulica Floriańska to 335-metrowy odcinek Drogi Królewskiej, który biegnie od północno-wschodniego narożnika Rynku Głównego do Bramy Floriańskiej. To jedna z najbardziej gęsto zabudowanych ulic Starego Miasta: prawie każda kamienica ma tu własną nazwę, historię i znanego mieszkańca.

Skąd wzięła się ulica i jej nazwa

Ulica powstała w 1257 roku, przy lokacji miasta, jako pierwszy odcinek dawnego traktu na północ. Nazwę wzięła od Bramy Floriańskiej, która zamyka perspektywę ulicy od strony północnej i prowadzi w stronę kościoła św. Floriana. W dawnych źródłach ulica występuje też jako „platea Sancti Floriani”, czyli ulica Świętego Floriana, a także jako ulica Tworzyjańska.

Za bramą trakt biegnie dalej: bezpośrednim przedłużeniem Floriańskiej jest plac Jana Matejki, a za nim ulica Warszawska. Od strony południowej ulica zaczyna się przy Rynku Głównym.

Kamienice przy Floriańskiej

Ponad 20 kamienic przy tej ulicy wyróżnia się bogatą architekturą i wystrojem wnętrz, a ich style sięgają od gotyku przez renesans po barok. Początkowo mieszkali tu zamożni mieszczanie i szlachta, od XVIII wieku rozwijały się zajazdy, hotele i restauracje.

• nr 1, Pod Murzynami: kamienica z renesansową płaskorzeźbą dwóch Murzynów, która zainspirowała wiersz Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego,
• nr 3, Korlansowska: kamienica z XIV wieku z polichromią Michała Stachowicza, należała do Marcina Siennika, lekarza Zygmunta Augusta,
• nr 7, Pod Matką Boską: na fasadzie ma renesansową Madonnę,
• nr 14, Pod Różą: dawny hotel, w którym zatrzymywali się Ferenc Liszt i car Aleksander I; portal z około 1550 roku zdobi łacińska sentencja o trwałości domu,
• nr 15, Pod Wiewiórką: w latach 1578-1674 działała tu drukarnia Piotrkowczyków, później akademicka,
• nr 25, Pod Świętą Teklą: budynek z przełomu XIV i XV wieku, dziś siedziba Muzeum Farmacji Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego,
• nr 42, Pod Białym Orłem: dziś Hotel Polski; w 1879 roku aresztowano tu Ludwika Waryńskiego, twórcę partii Proletariat.

Wśród mieszkańców i gości ulicy byli też ludzie kultury: przy numerze 11, w kamienicy Pod Aniołkiem, urodził się w 1837 roku komediopisarz Michał Bałucki, a pod numerem 34 przyszedł na świat Wojciech Stattler, malarz i profesor, nauczyciel Jana Matejki. Pod numerem 37 Henryk Frist założył Salon Malarzy Polskich.

Dom Jana Matejki

Pod numerem 41 stoi budynek z XVI wieku, w którym urodził się, mieszkał, tworzył i zmarł Jan Matejko. Fasadę zaprojektowali w 1872 roku sam malarz i architekt Tomasz Pryliński. W tutejszej pracowni Matejkę odwiedził 2 września 1880 roku cesarz Franciszek Józef.

Po śmierci malarza jego przyjaciele przekształcili dom w muzeum. W 1904 roku stał się on oddziałem Muzeum Narodowego.

Jama Michalika i kawiarnie

Pod numerem 45, w kamienicy Bełzińskiej, mieści się cukiernia „Jama Michalika”, założona przez lwowskiego cukiernika Jana Michalika. W pierwszych latach XX wieku stała się siedzibą artystycznego kabaretu „Zielony Balonik”.

Tramwaj na Floriańskiej

W 1882 roku na ulicy uruchomiono linię tramwaju konnego, którą w 1901 roku zastąpiła linia elektryczna. Tramwaje kursowały tu do 27 czerwca 1952 roku.

Praktycznie

• Ulica leży na Starym Mieście, między Rynkiem Głównym a Bramą Floriańską; ma 335 m długości i jest częścią Drogi Królewskiej.
• Zaraz za bramą stoi Barbakan, a wzdłuż murów miejskich biegną Planty krakowskie, więc spacer łatwo przedłużyć.
• Muzeum Jana Matejki (nr 41) i Muzeum Farmacji (nr 25) mają własne godziny otwarcia. Sprawdź je na stronach muzeów przed wizytą.
• Wnętrza kamienic zwiedza się w miejscach, które są udostępnione jako muzea lub lokale; resztę widać z zewnątrz, po fasadach i portalach.