Teatr

Spektakle w Krakowie i Małopolsce: ponad 180 wydarzeń teatralnych, od scen narodowych po teatry lalek i domy kultury, m.in. Stary Teatr i Teatr Solskiego.

Znajdziesz tu przedstawienia dla dorosłych i dla dzieci, komedie, dramaty, spektakle improwizowane oraz retransmisje z zagranicznych scen. Ponad 60 wydarzeń odbywa się w Krakowie, resztę rozkładają miasta regionu, więc teatr jest dostępny także poza stolicą Małopolski.

Gdzie w Krakowie obejrzeć spektakl?

Najwięcej wydarzeń teatralnych w Krakowie ma Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej, który w kalendarzu występuje trzema scenami: Nowa Scena (9), Scena Kameralna (6) i Duża Scena (6). Dalej są Lastriko (7), Teatr Cabaret (6) i Nowohuckie Centrum Kultury (5). Po trzy wydarzenia mają Teatr Kto, Teatr Variété i Teatr Przypadków Feralnych, po dwa Teatr Ludowy, Teatr Bagatela i klub Pod Jaszczurami.

Stary Teatr to narodowa scena z trzema salami, a one pozwalają wybrać skalę: od widowiska na dużej scenie po kameralny spektakl z kilkunastoma widzami w pobliżu aktorów. Lastriko, Teatr Kto i Teatr Przypadków Feralnych to mniejsze sceny, na których widz siedzi blisko aktorów. W Muzeum Interaktywnym Centrum Edukacji Teatralnej w Krakowie odbywają się z kolei wydarzenia dla rodzin i szkół.

Jaki spektakl wybrać: komedię, dramat czy coś dla dzieci?

Zacznij od tego, jakiego wieczoru potrzebujesz. Tytuły i opisy w kalendarzu pozwalają szybko odróżnić lekkie komedie od ambitnych dramatów, a organizatorzy zwykle podają, czy przedstawienie jest dla dorosłych.

• Komedie. To największa grupa: komedie omyłek, spektakle komediowe z udziałem publiczności, terapie w formie komedii i komedie z gwiazdorską obsadą. Dobre na wieczór we dwoje albo z grupą znajomych.
• Dramaty i spektakle współczesne. Przedstawienia o relacjach, pamięci i wyborach, często na scenach narodowych. Wymagają skupienia i dobrze działają jako powód do rozmowy po wyjściu.
• Spektakle muzyczne i wokalno-taneczne. Łączą aktorstwo ze śpiewem i ruchem. Dobre dla widzów, którym trudno wysiedzieć w klasycznym dramacie.
• Teatr lalek. Przedstawienia dla dzieci i rodzin, w Rabce-Zdroju na scenie Teatru Lalek Rabcio, a także na kilku scenach w Krakowie.
• Teatr alternatywny i form mieszanych. Spektakle burleskowe, wieczory w klubach i miejscach nieoczywistych oraz produkcje interaktywne.
• Retransmisje. Transmisje przedstawień operowych i teatralnych z zagranicznych scen pokazywane w sali, dla tych, którzy lubią widowisko, ale nie mogą pojechać na miejsce.

Czy teatr jest tylko w Krakowie?

Nie, i to dobra wiadomość dla mieszkańców regionu. Poza Krakowem odbywa się ponad 110 wydarzeń teatralnych. Najwięcej w Tarnowie: Teatr im. Ludwika Solskiego ma tu 12 wydarzeń, Zespół Szkół Muzycznych im. I.J. Paderewskiego 6, a hala Pałacu Młodzieży jedno. W Nowym Sączu spektakle prezentuje Miejski Ośrodek Kultury (łącznie około 12 wydarzeń), w Nowym Targu Miejskie Centrum Kultury (10), w Rabce-Zdroju Teatr Lalek Rabcio (9).

Mniejsze miasta też mają swój kalendarz: Wolbrom (7), Dobczyce (6), Oświęcim (6), Myślenice (5), Brzesko (5), Gorlice (4), Chrzanów (4), Trzebinia, Maków Podhalański i Zakopane (po 3), Olkusz, Mszana Dolna, Sucha Beskidzka, Limanowa i Chełm (po 2). W takich miejscach przedstawienia często grają w domach kultury i ośrodkach, gdzie bilety kosztują mniej, a widownia jest bardziej rodzinna.

Gdzie na teatr w Małopolsce, jeśli nie mieszkasz w Krakowie?

W Tarnowie wybór jest największy, bo działa tu teatr z własnym zespołem i dwie sale muzyczne. W Nowym Sączu i Nowym Targu spektakle odbywają się w miejskich ośrodkach kultury, a w Rabce-Zdroju specjalizacją są lalki. Podhale i Beskidy mają kilka scen w domach kultury, a Zagłębie i okolice Chrzanowa w lokalnych ośrodkach.

Wiele spektakli to przedstawienia objazdowe: ta sama produkcja gra w kilku miastach w ciągu tygodni. Jeśli nie możesz dotrzeć do Krakowa, sprawdź sąsiednie miasta; często dzieli je godzina jazdy. Przed wyjazdem upewnij się, że masz powrót, bo wieczorna komunikacja w mniejszych miejscowościach jest ograniczona.

Jak zaplanować wieczór w teatrze?

Przyjdź kilkanaście minut przed czasem, żeby bez pośpiechu zająć miejsca i zostawić okrycie w szatni. W teatrach nie wpuszcza się po rozpoczęciu spektaklu lub robi się to dopiero w przerwie, więc spóźnienie może oznaczać stratę połowy przedstawienia. Strój nie musi być wieczorowy, ale schludny i wygodny, bo spektakl trwa zwykle dwie godziny i więcej.

Przed wyjściem do teatru zjedz kolację w jednym z lokali z działu restauracje, a po spektaklu zajrzyj do klimatycznych miejsc w okolicy sceny. W dzień poprzedzający wieczór warto odwiedzić muzeum lub przejść się po zabytkach, jeśli zostajesz w mieście na dłużej. Pełny przegląd instytucji z tej branży znajdziesz w zestawieniu teatrów i opery.

Jak kupić bilety do teatru i kiedy?

Na premiery, spektakle z gwiazdorską obsadą i weekendowe terminy bilety kupuj z wyprzedzeniem, bo sale teatralne są mniejsze niż koncertowe i miejsca kończą się szybko. Na mniej głośne tytuły i w dni powszednie często znajdziesz miejsca w dniu przedstawienia. Przy małych scenach, takich jak Lastriko czy Teatr Kto, liczba miejsc jest ograniczona do kilkudziesięciu, więc rezerwacja jest wręcz konieczna.

Wybierając miejsce, pamiętaj, że w dużych salach najlepszy dźwięk i widok są w środkowych rzędach, a na małych scenach już drugi rząd daje bliski kontakt z aktorami. Jeśli idziesz z osobą starszą, wybierz miejsce przy przejściu, a z dzieckiem bliżej wyjścia. O dostępności dla osób z ograniczoną sprawnością zapytaj organizatora, zanim kupisz bilety, bo nie wszystkie stare budynki mają windy.

Jak połączyć wieczór w teatrze z wycieczką po regionie?

Teatr w mniejszym mieście to dobry powód, by zwiedzić je w ciągu dnia. W Tarnowie przed wieczornym spektaklem możesz obejrzeć zabytki starego miasta, a potem zjeść kolację blisko teatru. W Rabce-Zdroju przedstawienie dla dzieci pasuje do dnia w uzdrowiskowej części miasta, w Nowym Sączu do spaceru po rynku i okolicy.

Wielu widzów jeździ na spektakle do sąsiednich miast, gdy ich ulubiona produkcja nie gra w domu. Jeśli planujesz taki wyjazd, wybierz spektakl, który zaczyna się wcześnie wieczorem, żeby nie wracać po północy. Po wydarzeniu w małej miejscowości sprawdź, czy lokalna restauracja jest czynna po zakończeniu, bo nie wszędzie można zjeść po dwudziestej drugiej.

Jak zachować się w teatrze?

Wycisz telefon przed rozpoczęciem i nie rób zdjęć podczas spektaklu, chyba że organizator wyraźnie na to pozwala. Kaszel i szelest papierków przeszkadzają innym w ciszy, którą aktorzy dostrajają do sceny, więc zabierz ze sobą tylko to, co potrzebne. Brawa bije się na koniec, a w teatrze muzycznym także po poszczególnych numerach, jeśli publiczność tak reaguje.

Na spektaklach interaktywnych albo z udziałem publiczności bądź gotów do żartów: aktorzy mogą zagadnąć widza z pierwszych rzędów. Jeśli nie chcesz brać w tym udziału, usiądź dalej od sceny albo z boku. W teatrach alternatywnych, w klubach i w nietypowych lokalach zasady bywają luźniejsze, ale szacunek dla innych widzów obowiązuje wszędzie.

Czy w Krakowie są spektakle dla dzieci i rodzin?

Tak, to osobna tradycja. W kalendarzu pojawiają się spektakle lalkowe, przedstawienia interaktywne i wydarzenia w Muzeum Interaktywnym Centrum Edukacji Teatralnej. Dla młodszych dzieci liczy się czas trwania: wybieraj spektakle krótkie, do godziny, z przerwą lub bez niej. Przedstawienia lalkowe zwykle mają mniejszą widownię i niewielką scenę, więc dziecko widzi wszystko z bliska, a rodzic może siedzieć obok i w razie potrzeby szybko wyjść. Przed wyjściem opowiedz dziecku, co zobaczy, bo znajomość fabuły uspokaja i pozwala cieszyć się spektaklem.

Pełniejszą ofertę dla najmłodszych znajdziesz w kategorii wydarzeń dla dzieci. Jeśli chcesz zobaczyć, co jeszcze się dzieje, zajrzyj do koncertów, kabaretu i kina, a pełny przegląd regionu daje kalendarz wydarzeń.

Jak dobrać spektakl do okazji?

Na randkę lub rocznicę dobre są komedie romantyczne i dramaty o relacjach, a po przedstawieniu warto zostawić czas na rozmowę. Z rodzicami lub dziadkami wybierz klasykę albo komedię z gwiazdorską obsadą, na którą łatwo kupić bilety i bez trudu dojść. Z grupą znajomych sprawdzają się spektakle z udziałem publiczności i teatr improwizowany.

Jeśli nie byłeś w teatrze od dawna, zacznij od krótkiego i lekkiego spektaklu na mniejszej scenie. Kto lubi coś nietypowego, znajdzie teatr alternatywny w klubach. Gdy pogoda psuje plany, teatr jest jedną z najlepszych opcji z listy atrakcji na deszcz.

Najczęstsze pytania

Gdzie w Krakowie jest najwięcej spektakli?

Najwięcej ma Narodowy Stary Teatr, który gra na Nowej Scenie, Scenie Kameralnej i Dużej Scenie. Dalej są Lastriko, Teatr Cabaret i Nowohuckie Centrum Kultury. Mniejsze teatry, jak Teatr Kto czy Teatr Przypadków Feralnych, dają kameralne spotkanie z aktorami.

Czy w Małopolsce są teatry poza Krakowem?

Tak. Najwięcej wydarzeń jest w Tarnowie, Nowym Sączu, Nowym Targu i Rabce-Zdroju, ale spektakle grają też mniejsze miasta, od Wolbromia po Zakopane. Ponad połowa wydarzeń odbywa się poza Krakowem.

Jak wybrać spektakl, gdy nie znam teatru?

Najłatwiej zacząć od komedii albo spektaklu muzycznego, które nie wymagają znajomości kontekstu. Jeśli wolisz dramat, wybierz scenę dużą, gdzie widać wszystko i nie musisz siedzieć blisko aktorów.

Czy spektakle są dla dzieci?

Tak, to spektakle lalkowe i interaktywne, m.in. w Rabce-Zdroju i w Krakowie. Informacja o wieku jest w opisie wydarzenia. Dla najmłodszych lepsze są formy krótkie.

Ile trwa spektakl i czy jest przerwa?

Przedstawienia dla dorosłych trwają zwykle od półtorej do trzech godzin, często z przerwą. Dokładną informację podaje organizator w opisie. Spektakle dla dzieci są krótsze. Warto doliczyć czas na wejście, szatnię i powrót, szczególnie gdy wracasz komunikacją publiczną.

Co to jest retransmisja spektaklu?

To pokaz nagrania lub transmisji przedstawienia z innej sceny w sali kinowej lub kulturalnej. Daje możliwość zobaczenia opery lub teatru z zagranicy bez wyjazdu. Takie wydarzenia mają zwykle jeden termin.