Spacer z Kazimierza do Podgórza zaczyna się dziś na stalowej kładce, a kończy na Zabłociu, dawnej dzielnicy fabryk, w której stoją teraz muzea. Trasa jest krótka, a opowiada o rzece, która przez wieki dzieliła dwa miasta, o przemyśle i o tym, jak poprzemysłowa okolica znalazła nowe zastosowanie.
Kładka w miejscu dawnego mostu
Kładka Ojca Bernatka łączy okolice placu Wolnica na Kazimierzu z Rynkiem Podgórskim przez Wisłę. Stoi w miejscu dawnego Mostu Podgórskiego. Według Wikipedii pierwszy most powstał tu w 1335 roku, po lokacji Kazimierza, a w czasach nowożytnych przeprawę zastępowały konstrukcje drewniane i pływające. Most z drewnianą konstrukcją na kamiennych filarach zbudowano w latach 1844-1850 według projektu Tomasza Kutschery. W 1901 roku doprowadzono do niego pierwszą w Krakowie linię tramwaju elektrycznego. Rozebrano go w 1925 roku.
Z tamtego mostu przetrwały murowane przyczółki po obu brzegach i to na nich opiera się dzisiejsza konstrukcja. Przyczółki są jednym z obiektów Krakowskiego Szlaku Techniki, utworzonego w 2006 roku.
Kładkę zbudowano w latach 2009-2010, a do użytku oddano 30 września 2010 roku. Projekt wykonała pracownia prof. Andrzeja Gettera. Konstrukcję tworzy stalowy łuk o długości 145 metrów, do którego podwieszono dwa pomosty, jeden dla pieszych i jeden dla rowerzystów, każdy długości około 130 metrów. Całość waży ponad 700 ton. Na pomostach wiszą balansujące rzeźby z cyklu „Między niebem a ziemią" Jerzego Kędziory. Za projekt kładka otrzymała w 2011 roku pierwsze miejsce w konkursie mostowym im. Maksymiliana Wolffa w kategorii kładek dla pieszych.
Imię kładce nadała Rada Miasta Krakowa. Patronem jest o. Laetus Bernatek, zakonnik, który na przełomie XIX i XX wieku doprowadził do budowy budynków szpitala bonifratrów w Krakowie. Wikipedia odnotowuje, że wybór nazwy odbył się wbrew części mieszkańców i radnych dzielnicy, którzy proponowali nazwę kładka Podgórska albo kładka Karola. Część krakowian krytykowała też samą inwestycję, wskazując na dwa pobliskie mosty z wystarczającymi chodnikami.
Podgórze po drugiej stronie rzeki
Podgórze było do 1915 roku odrębnym miastem. Prawa miejskie otrzymało 26 lutego 1784 roku, a do Krakowa włączono je w 1915 roku. Jego ośrodkiem jest trójkątny Rynek Podgórski z 1785 roku, przy którym stoi neogotycki kościół św. Józefa z lat 1905-1909. Historię dawnego miasta pokazuje Muzeum Podgórza, oddział Muzeum Krakowa.
Od strony Kazimierza przyjemnie połączyć przejście przez kładkę ze spacerem wzdłuż rzeki. Bulwary Wiślane, zbudowane w pierwszej dekadzie XX wieku, są dziś miejscem spacerów i jazdy rowerem, a prowadzi nimi Wiślana Trasa Rowerowa. Jeśli zaczynacie od strony kazimierskiej, po drodze leży Muzeum Inżynierii i Techniki w dawnej zajezdni tramwajowej przy ulicy św. Wawrzyńca.
Zabłocie: od portu solnego do dzielnicy muzeów
Nazwa Zabłocie oznacza teren położony za błotem i pojawia się w źródłach w 1334 roku. W średniowieczu nad Wisłą działał tu port, przez który szła wielicka sól. Najszybciej dzielnica rozwijała się na przełomie XIX i XX wieku, gdy poprowadzono tędy kolej, powstały zakłady kolejowe, a potem fabryki: fabryka mydła, wódek, zapałek i wiele innych. Po 1989 roku wiele państwowych przedsiębiorstw zamknięto i okolica podupadła. Od końca lat 90. XX wieku trwała jej rewitalizacja, a Wikipedia zauważa, że kładka przyczyniła się do ożywienia ruchu turystycznego na Zabłociu.
Na terenie dawnej stacji kolejowej powstał Park Stacja Wisła z łąką kwietną, sceną i miejską farmą. W dawnej elektrowni podgórskiej, połączonej z nową bryłą, mieści się Cricoteka, ośrodek dokumentacji sztuki Tadeusza Kantora. Jej siedziba przy ulicy Nadwiślańskiej otrzymała w 2014 roku Nagrodę Roku SARP.
Przy ulicy Lipowej 4 stoją dwa muzea na terenie jednej dawnej fabryki. Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK, otwarte w 2011 roku, zajmuje nowy gmach i sześć przystosowanych budynków poprodukcyjnych. Sąsiaduje z nim Fabryka Emalia Oskara Schindlera, oddział Muzeum Krakowa.
Fabryka przy Lipowej jako muzeum okupowanego Krakowa
Zakład założono jako Fabrykę Naczyń Emaliowanych i Wyrobów Blaszanych „Rekord". Tu źródła różnią się w dacie: hasło Wikipedii o samej fabryce i dane muzeum wskazują rok 1937, a Wikipedia w haśle o Zabłociu wymienia fabrykę w zestawieniu zakładów z 1930 roku. W listopadzie 1939 roku zarząd powierniczy objął Oskar Schindler i przemianował zakład na Deutsche Emailwarenfabrik. W 1944 roku pracowało tam około 1100 osób, wśród nich coraz więcej Żydów. Według Wikipedii dzięki sporządzonej przez Schindlera i jego księgowego liście osób przewiezionych do fabryki w Brünnlitz uratowano ponad 1100 osób.
Dziś w budynku administracyjnym działa wystawa stała „Kraków - czas okupacji 1939-1945", otwarta w czerwcu 2010 roku. Nie jest to muzeum jednej postaci, lecz opowieść o losach miasta i jego mieszkańców w czasie niemieckiej okupacji, a wątek Schindlera jest jej częścią. Ekspozycja dotyka prześladowania ludności żydowskiej, więc czas i nastawienie do zwiedzania warto zaplanować wcześniej. Getto w Podgórzu, plac Bohaterów Getta i obóz w Płaszowie wymagają odrębnego, rzeczowego opisu, dlatego w tym spacerze są tylko wzmianką.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się