Renesansowy zamek nazywany Małym Wawelem, rezydencja Suskich, Komorowskich, Wielopolskich i Branickich, dziś siedziba muzeum miejskiego.
Zamek w Suchej Beskidzkiej to renesansowa rezydencja magnacka położona u stóp góry Jasień, niedaleko ujścia Stryszawki do Skawy, kilkaset metrów na północ od centrum miasta. Nazywany jest „Małym Wawelem” z powodu podobieństwa, zwłaszcza dziedzińca, do zamku królewskiego w Krakowie. Wpisano go do rejestru zabytków, a datowanie rejestru podaje rok 1554.
Początki wiązane są z Kasprem Suskim, który w latach 1554-1580 wzniósł kamienną, obronną rezydencję. Wcześniej stał tu drewniany dwór rodziny Słupskich, zniszczony pożarem. Jednym z architektów z 1580 roku był Gregorius Kaczorowski.
W latach 1608-1665 zamek należał do Komorowskich. Piotr Komorowski rozbudował go do układu trójskrzydłowego, który zachował się do dziś. Kolejne dziesięciolecia, 1665-1843, to czas Wielopolskich. Anna Wielopolska unowocześniła wnętrza we wczesnym XVIII wieku, dodała dwie wieże i wzniosła oranżerię.
W 1843 roku zamek kupił Aleksander Branicki. Jego syn Władysław zlecił w latach 1882-1887 gruntowną restaurację pod kierunkiem architekta Tadeusza Stryjeńskiego. Pożar w 1905 roku wymusił odbudowę, a wysoki mur obronny zastąpiono żelaznym ogrodzeniem. W latach 1922-1939 właścicielami byli Tarnowscy.
W zamku mieściła się słynna biblioteka. Zbiory liczyły według spisu z 1932 roku 55 tysięcy woluminów, w tym XIII-wieczną iluminowaną Biblię, 22 inkunabuły i 666 druków z XVI wieku. Wojna zniszczyła znaczną część, a ocalałe księgi rozproszono po instytucjach we Wrocławiu, Krakowie, Warszawie i Gdańsku.
Zamek ma prostą, trójskrzydłową bryłę z dziedzińcem otwartym na wschód. Cztery wieże wystają na zewnątrz, skrzydła południowe i zachodnie mają dwie kondygnacje, a północne jedną. Wnętrza dziedzińca zdobią krużganki arkadowe. Z dawnej Sali Marszałkowskiej zachował się kamienny kominek, a w wieży zegarowej mieści się kaplica zamkowa z wyblakłą polichromią.
Od południa przylega XIX-wieczny park krajobrazowy z jesionami, dębami, lipami i grabami, kamiennymi mostkami nad strumieniami i niewielkim stawem. W Domu Ogrodnika na skraju parku działa Muzeum Ziemi Suskiej.
Po 1945 roku w zamku mieściły się kolejno gimnazjum (później liceum), internat, fabryka mebli i magazyn spółdzielni. W 1975 roku powstał oddział Wawelskich Zbiorów Sztuki, a prace remontowe trwały do 1991 roku. Miasto przejęło zarząd w 1996 roku, a własność w dniu 4 kwietnia 2016 roku. Dziś zamek jest siedzibą Muzeum Miejskiego Suchej Beskidzkiej, mieści też centrum kultury, hotel i restaurację. Osobno opisujemy Bibliotekę Branickich.
Na miejscu warto obejrzeć makietę zamku w Suchej Beskidzkiej, a około 400 metrów dalej stoi Karczma „Rzym”.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się