Najstarszy komunalny cmentarz Krakowa, założony w 1803 roku, z kaplicą z lat 1861-1862, Aleją Zasłużonych i kwaterami wojennymi.
Cmentarz Rakowicki, dawniej Cmentarz Miejski, to najstarsza czynna nekropolia komunalna Krakowa. Leży przy ulicy Rakowickiej 26, w dzielnicy Stare Miasto, i jest wpisany do rejestru zabytków. Spoczywają tu malarze, poeci, politycy i aktorzy, a obok nich żołnierze kilku powstań i wojen, dlatego cmentarz bywa czytany jak księga historii miasta.
Cmentarz założono po edykcie józefińskim z 1784 roku, który zakazał chowania zmarłych przy kościołach. Wytyczano go w latach 1800-1802 na terenie dawnego folwarku Bosackiego, który władze austriackie wykupiły od karmelitów bosych z Czernej. Pierwszy pogrzeb odbył się w styczniu 1803 roku: pochowano Apolonię Bursikową. Teren powiększano w 1836, 1863, 1886 i na przełomie 1933 i 1934 roku, gdy dołączono dawny plac ćwiczeń saperów. Nazwa pochodzi od drogi prowadzącej do dawnej wsi Rakowice. Do rejestru zabytków obiekt wpisano 7 czerwca 1976 roku pod numerem A-584.
Wikipedia podaje powierzchnię około 35 hektarów na planie prostokąta 700 na 500 metrów, a Zarząd Cmentarzy Komunalnych prawie 42,18 hektara i około 75 tysięcy grobów. Cmentarz leży między ulicami Rakowicką, Prandoty i aleją 29 Listopada. Dawną część rozplanował w 1839 roku architekt Karol Kremer. W centralnym punkcie stoi kaplica Zmartwychwstania Pańskiego z lat 1861-1862, ufundowana przez Annę i Ludwika Helclów; zastąpiła wcześniejszą drewnianą kaplicę. Budynek administracyjny z kostnicą powstał w 1877 roku według projektu Salomona Saarego. Mur wzniesiono z materiału z rozbiórki kościoła Wszystkich Świętych.
Rejestr zabytków wymienia na terenie cmentarza także kilka kaplic i krypt rodzinnych, m.in. Lasockich i Laveaux, kaplicę kolegiaty św. Anny oraz grób Józefa Hallera.
Wiele nagrobków zaprojektowali znani artyści. Wikipedia wymienia Teofila Żebrawskiego, Feliksa Księżarskiego, Sławomira Odrzywolskiego, Jakuba Szczepkowskiego, Tadeusza Błotnickiego, Wacława Szymanowskiego i Karola Hukana. Rzeźba Konstantego Laszczki „Anioł Zemsty” stoi na grobach ofiar austriackiego bombardowania Krakowa z 26 i 27 kwietnia 1848 roku.
Na cmentarzu wydzielono kwatery uczestników powstania listopadowego, powstania krakowskiego i powstania styczniowego, żołnierzy I wojny światowej z wszystkich trzech armii zaborczych, Legionów Polskich, szarży pod Rokitną oraz ofiar strajków robotniczych z lat 1923 i 1936. Osobno wymieniany jest cmentarz wojenny nr 388 z grobami legionistów, pomnikiem legionowej czwórki i grobem Bolesława Wieniawy-Długoszowskiego. Część wojskowa, utworzona w 1920 roku, ma według zarządcy 10 kwater, w których leżą żołnierze polscy, niemieccy, brytyjscy i sowieccy.
Zarządca wymienia też pomnik młodzieży krakowskiej poległej w latach 1914-1920 z 1926 roku i pomnik żołnierzy Armii Kraków odsłonięty w 1990 roku. Wikipedia dodaje pomnik ofiar ukraińskiego ludobójstwa i Pomnik Ofiar Komunizmu.
Według Zarządu Cmentarzy Komunalnych najczęściej odwiedzane jest miejsce spoczynku rodziców papieża Jana Pawła II, Emilii z Kaczorowskich i Karola Wojtyły, oraz jego brata Edmunda. Pomnik ze słowami papieża odsłonięto w 2005 roku.
Wikipedia wymienia jako pochowanych na Rakowickim malarza Jana Matejkę (w głównej alei), poetkę Wisławę Szymborską, Lucjana Rydla, polityka Ignacego Daszyńskiego, fotografa Walerego Rzewuskiego, brata Alberta, czyli Adama Chmielowskiego, oraz aktorów i artystów: Ewę Demarczyk i rodzinny grobowiec Stuhrów, w którym spoczywa Jerzy Stuhr. W jednym miejscu pochowano też aktorów teatru Rozmaitości, którzy zginęli 14 grudnia 1966 roku w wypadku autobusu w Lubniu. Położenie konkretnych grobów sprawdzisz w wyszukiwarce grobów i na planie na stronie zarządcy.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się