Parki i przyroda

Parki i przyroda w Małopolsce: ponad 200 miejsc, od Plantów i Ogrodu Botanicznego po Wąwóz Homole i Gorce. Sprawdź, gdzie wyjść na spacer.

Ta strona jest dla tych, którzy szukają zieleni na godzinę, na popołudnie albo na cały dzień: parku obok domu, rezerwatu pod miastem lub jeziora w Tatrach. Prawie wszystkie miejsca mają tag bezpłatne, a ponad 80 to parki miejskie i ogrody. Jeśli myślisz o wyższych partiach, zajrzyj też do działu góry w Małopolsce, a widoki znajdziesz na stronie punkty widokowe w Małopolsce.

Jakie parki i miejsca przyrodnicze są w Małopolsce?

Ponad 70 miejsc leży w Krakowie, kilkanaście w Tatrach, a reszta rozsiana jest po regionie: od Tarnowa i Wieliczki po Jaworki, Muszynę i Czernę. Mają różny charakter: parki miejskie, ogrody, rezerwaty przyrody, wąwozy, jeziora polodowcowe i lasy.

Najłatwiej dobrać cel do czasu, którym dysponujesz. Na godzinę wystarczy park w mieście. Na pół dnia dobre są zielone tereny na obrzeżach Krakowa i rezerwaty pod miastem. Na cały dzień warto wybrać Pieniny, Gorce albo Dolinę Pięciu Stawów. Przyrodę z tagiem przyroda zbiera strona przyroda w Małopolsce, a parki z tagiem parki strona parki w Małopolsce.

Gdzie w Krakowie warto pójść na spacer po parku?

Najlepiej zacząć od Plantów krakowskich, zabytkowego parku, który otacza Stare Miasto pierścieniem o długości około czterech kilometrów. Potem dalej wybieraj według dzielnicy: Błonia i okolice Alei 3 Maja, Wola Justowska albo Czyżyny.

Błonia krakowskie to rozległa łąka o powierzchni 48 ha i obwodzie około 3500 metrów, dobra na długi spacer lub bieg. Obok leży Park im. Henryka Jordana, zabytkowy park miejski o powierzchni około 21,5 ha, przy Alei 3 Maja. Za Błoniami, na Woli Justowskiej, możesz iść do Parku Decjusza i do Lasu Wolskiego, leśnego uroczyska w zachodniej części miasta. Na Czyżynach jest największy w tym zestawieniu park miejski, Park Lotników Polskich, o powierzchni 43,06 ha. W Krowodrzy znajdziesz Park Krakowski im. Marka Grechuty i Park Kleparski, a na Prądniku Białym Park im. Stanisława Wyspiańskiego, Park Krowoderski i leśny Park Leśny Witkowice w dolinie Bibiczanki.

Poza centrum są też parki osiedlowe, które lubią mieszkańcy: Park Aleksandry, Park Lilli Wenedy i Park Rżąka w Bieżanowie-Prokocimiu, Park Tysiąclecia w Mistrzejowicach oraz Park Maćka i Doroty w Swoszowicach. W Nowej Hucie są Park Ratuszowy, Park Szwedzki i Park im. Stefana Żeromskiego. Pełną listę zielonych miejsc w mieście ma osobna strona parki i przyroda w Krakowie.

Gdzie znaleźć mały ogród w centrum miasta?

W centrum Krakowa są małe ogrody i parki kieszonkowe, w których można usiąść na chwilę między jednym a drugim punktem zwiedzania. Najbliżej Rynku są Park im. Wisławy Szymborskiej przy Karmelickiej 26 o powierzchni 0,8 ha oraz Kasztanowy Ogród Krakowian przy ulicy Wita Stwosza.

Niewielki Ogród Profesorski przy Jagiellońskiej 17 należy do Uniwersytetu Jagiellońskiego i jest zamknięty między budynkami uczelni. Ogród Botaniczny przy Kopernika 27 to z kolei najstarszy ogród botaniczny w Polsce, założony w 1783 roku. Na Wawelu przejdziesz trasą przez Ogrody Królewskie, odtworzone renesansowe ogrody. Do tej grupy należą też parki kieszonkowe z serii Zarządu Zieleni Miejskiej: Chwastowy Ogród Krakowian w Podgórzu, Ogród Ptasi na Grzegórzkach, Ogród Dębowy na Prądniku Czerwonym i Ogród nad Sudołem przy Naczelnej 23. Wzdłuż dawnego koryta Rudawy ciągnie się Młynówka Królewska, park liniowy przez Bronowice i Krowodrzę.

Które parki w Krakowie powstały w dawnych kamieniołomach?

W południowej części miasta kilka terenów zielonych wyrosło na miejscu wyrobisk wapienia. To dobre miejsca na spacer, bo mają więcej ukształtowania terenu niż typowy park miejski.

Park Zakrzówek na Dębnikach zajmuje ponad 50 ha na terenie dawnego kamieniołomu wapienia. W Podgórzu leży Park im. Wojciecha Bednarskiego o powierzchni 8,46 ha w zagłębieniu po kamieniołomie i Kamieniołom Libana, dziś nieczynny, między ulicą Swoszowicką a Kopcem Krakusa. Rezerwat Bonarka to z kolei rezerwat przyrody nieożywionej, utworzony w 1961 roku w wyrobisku. Na Dębnikach znajdziesz jeszcze Skałki Twardowskiego, park miejski około 3 km od centrum. Nad wodą w Podgórzu jest Park Płaszów ze Stawem Płaszowskim, a tuż przy Wiśle na Zabłociu Park Stacja Wisła i Park Rzeczny Ogród Płaszów. Dla fanów legend: u stóp Wawelu czeka Smocza Jama, jaskinia krasowa.

Jakie rezerwaty i wąwozy warto odwiedzić pod Krakowem i w Pieninach?

Jeśli masz pół dnia i samochód, jedź do rezerwatów Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej i do Pienin. Wszystkie te miejsca mają tag bezpłatne i tag przyroda.

Na północ od Krakowa leży rezerwat Dolina Racławki, krajobrazowy rezerwat o powierzchni 473,92 ha, największy w województwie. Obok są Dolina Eliaszówki, Wąwóz Bolechowicki w Parku Krajobrazowym Dolinki Krakowskie oraz leśny rezerwat Pazurek z bukowymi lasami i wapiennymi ostańcami. Na zachód od miasta znajdziesz Kajasówkę i niewielki Zimny Dół, a niedaleko Nowego Sącza Diable Skały z grupami skalnymi z piaskowca ciężkowickiego.

W Pieninach wybierz Wąwóz Homole, krótki, około 800-metrowy wąwóz w Jaworkach, którym płynie potok Kamionka. Dla wspinaczki wstąp na Wysoką, najwyższy szczyt Pienin (1050 m n.p.m.), objęty rezerwatem Wysokie Skałki. Rzeka Białka tworzy z kolei przełom pod Krempachami. Na Podhalu zajrzyj do Boru na Czerwonem, torfowiska w Nowym Targu. Mniejszą formę skalną zobaczysz w Zegartowicach, gdzie stoi grzyb skalny.

Jakie jeziora i parki narodowe są w górach?

Najwyżej położone miejsca z listy to jeziora polodowcowe w Tatrach, a największy obszar leśny to Gorczański Park Narodowy. Do tatrzańskich stawów dochodzi się pieszo, więc zaplanuj cały dzień i dobierz trasę do kondycji.

Szpiglasowe Stawki to grupa czterech niewielkich jezior polodowcowych w Tatrach Wysokich, a Czarny Staw Polski leży w Dolinie Pięciu Stawów Polskich. W Dolinie Gąsienicowej znajdziesz Długi Staw Gąsienicowy, zwany przez górali Kuklatym Stawem. Gorczański Park Narodowy chroni centralną część Gorców, w tym masywy Turbacza i Gorca, a prawie cały jego obszar pokrywa las. Na wodę w mieście wybierz natomiast staw Kantoria w Tarnowie. Szersze zestawienie jezior znajdziesz na stronie jeziora w Małopolsce, a dla okolic Zakopanego na stronie parki i przyroda w Zakopanem.

Gdzie na zieleń poza Krakowem i górami?

Parki są także w mniejszych miastach, często z pałacami i dworami w tle. To dobre miejsca na przystanek w drodze, bo zwykle leżą w centrum miejscowości.

W Tarnowie jest Park Piaskówka, założony w miejscu dawnej kopalni, w północnej części miasta. W Wieliczce spacerować można po Parku miejskim im. Adama Mickiewicza, dobrym uzupełnieniu wizyty w mieście. W Krzeszowicach stoi Park Miejski, czyli park Potockich, w Balicach Pałac Radziwiłłów otoczony zabytkowym parkiem, a w Pławowicach klasycystyczny Pałac w Pławowicach z parkiem. W Muszynie znajdziesz Ogród biblijny o powierzchni 1,3 ha przy kościele parafialnym.

Czym różni się park miejski od ogrodu i rezerwatu?

Park miejski służy do codziennego spaceru, ogród jest mniejszy i bardziej uporządkowany, a rezerwat chroni przyrodę, więc obowiązują w nim zasady. To pomaga wybrać miejsce do nastroju i do tego, z kim idziesz.

W parkach miejskich, takich jak Park Strzelecki, Park Dębnicki czy Park Dąbie z boiskiem, siłownią plenerową i ścieżką zdrowia, możesz iść dowolną alejką, usiąść na ławce i zostać tak długo, jak chcesz. W ogrodach, takich jak Ogród Botaniczny czy Ogród Profesorski, zwykle idzie się wyznaczoną ścieżką i patrzy na rośliny. W rezerwatach, na przykład w Dolinie Racławki czy w rezerwacie Wysokie Skałki, trzymaj się szlaku, nie zbieraj roślin i zabieraj ze sobą wszystkie śmieci. Z psem sprawdź zasady w konkretnym miejscu, bo w parkach narodowych i rezerwatach mogą być ograniczenia. W Pienińskich wąwozach przygotuj dobre buty, a w miejskich parkach wystarczy zwykłe obuwie.

Co wybrać na romantyczny spacer albo na samotną chwilę?

Na ciszę i spokój najlepsze są mniejsze, mniej znane miejsca, a na spacer we dwoje parki z widokiem na wodę lub starym drzewostanem. W Krakowie dobrze sprawdzają się Park Decjusza z zabytkowym układem, Planty im. Floriana Nowackiego w Podgórzu, najstarszy park tej dzielnicy, oraz Park Jalu Kurka na Kleparzu.

Gdy szukasz wody, idź do Stawu Płaszowskiego albo do Parku Stacja Wisła nad Wisłą. Poza miastem na spokojną przechadzkę wybierz park Potockich w Krzeszowicach lub Ogród biblijny w Muszynie. Osoby, które wolą chodzić same, znajdą dobre trasy w rezerwatach pod Krakowem, gdzie nawet w weekend jest mało ludzi. Pomysły dla par zbiera strona atrakcje dla par w Małopolsce, a dla podróżujących solo strona co robić samemu w Małopolsce.

Jak zaplanować dzień na łonie przyrody?

Dobierz miejsce do pogody i pory dnia: parki miejskie przez cały rok, rezerwaty w suchy dzień, góry dopiero po sprawdzeniu prognozy. Z dziećmi najlepiej wybrać duży park z placem zabaw lub Błonia, a bez dzieci rezerwat o długości trasy dopasowanej do kondycji.

Prosta trasa w Krakowie: rano Planty i Ogród Botaniczny, po południu Błonia i Park Jordana, wieczorem spacer po Zakrzówku. W jeden dzień pod Krakowem połącz Dolinę Racławki z Doliną Eliaszówki. W Pieninach zaplanuj Homole i rezerwat Wysokie Skałki. Dla rodzin ze starszymi dziećmi warto zajrzeć też na stronę atrakcje dla dzieci, a gdy pada, na atrakcje na deszcz.

Najczęstsze pytania

Ile parków i miejsc przyrodniczych jest w Małopolsce?

Zebraliśmy ponad 200 miejsc: ponad 70 w Krakowie, kilkanaście w Tatrach i kilka w Zakopanem, a reszta w innych miejscowościach regionu. Prawie wszystkie mają tag bezpłatne.

Jaki park w Krakowie wybrać na dłuższy spacer?

Na dłuższy spacer dobre są Błonia, Park Jordana, Park Lotników Polskich o powierzchni 43 ha oraz Zakrzówek. Blisko centrum wybierz Planty, które otaczają Stare Miasto.

Gdzie w Małopolsce są rezerwaty przyrody?

Najwięcej rezerwatów jest na północ i zachód od Krakowa, w dolinkach Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, m.in. Dolina Racławki, Dolina Eliaszówki i Wąwóz Bolechowicki. W Pieninach leży rezerwat Wysokie Skałki, a w Nowym Targu Bór na Czerwonem.

Co zobaczyć w Gorcach i w Tatrach?

W Gorcach jest Gorczański Park Narodowy z Turbaczem i Gorcem. W Tatrach na liście znajdują się jeziora polodowcowe, między innymi Czarny Staw Polski, Długi Staw Gąsienicowy i Szpiglasowe Stawki.

Gdzie w Krakowie poszukać ciszy w zieleni?

Spokojniejsze od Plantów i Błoń są mniejsze parki dzielnicowe, jak Park Decjusza, Park Jalu Kurka czy Park Dębnicki. Cichy kąt dają też małe ogrody w centrum, na przykład Ogród Profesorski.

Czy do parków i miejsc przyrody trzeba mieć bilet?

Prawie wszystkie z tych miejsc są oznaczone jako bezpłatne. Zasady wejścia do parków narodowych i niektórych ogrodów mogą się różnić, więc przed wyjazdem sprawdź je u zarządcy danego miejsca.