Barbakan w Krakowie

Barbakan to najdalej na północ wysunięta część fortyfikacji miejskich Krakowa. Stoi na Plantach, przed Bramą Floriańską, po południowej stronie ulicy Basztowej, i jest dziś oddziałem Muzeum Krakowa.

Kiedy i po co go zbudowano

Barbakan powstał w latach 1498-1499 za panowania Jana Olbrachta jako przedpole obronne bramy. Ma formę okrągłego odcinka o średnicy wewnętrznej 24,4 m, a grubość jego ceglanych murów przekracza 3 m. Obwód wzmacniało siedem baszt, na przemian okrągłych i sześciobocznych, a strzelnice pozwalały prowadzić ostrzał boczny. Wokół biegła fosa o szerokości 24 m i głębokości 3,5 m, wyłożona kamieniem, a z Bramą Floriańską łączyły go mosty zwodzone.

Jak działała obrona

Barbakan połączony był długą szyją z Bramą Floriańską. Mury szyi miały wewnątrz hurdycje spoczywające na arkadach i otwory strzelnicze. Fosa była kamienna, a do bram prowadziły dwa mosty zwodzone. Główne zadanie budowli polegało na obronie Bramy Floriańskiej, a wejście umieszczono niemal równolegle do murów obwodowych, żeby dało się ostrzeliwać atakujących z boku.

Jak ocalał

W 1816 roku Barbakanowi groziła rozbiórka. Senator Feliks Radwański przekonywał, że mury osłaniają miasto przed północnymi wiatrami, i budowla została. Dzięki temu do dziś można oglądać go w całości.

Wiek XIX przyniósł też inne zagrożenie: cesarski dekret z 1806 roku zalecał rozebranie barbakanu ze względów sanitarnych, a w 1816 roku argumenty senatora Radwańskiego okazały się silniejsze. W 1910 roku projektowano umieszczenie w barbakanie Panoramy Grunwaldzkiej autorstwa Jana i Tadeusza Styków, lecz Centralna Komisja w Wiedniu projekt odrzuciła.

Co się tu dzieje dziś

Muzeum Krakowa prowadzi w Barbakanie wystawę stałą. Według strony muzeum obiekt można zwiedzać w ramach trasy „Kraków Średniowieczny”, obejmującej też odcinek murów obronnych, a dla grup są oprowadzania po wystawie i murach. Wewnątrz odbywają się również wystawy, pokazy historyczne, zawody szermiercze i letnie pokazy filmowe „BarbaKino”.

Po drugiej stronie ulicy Basztowej, wzdłuż Plant, zaczyna się park okalający Stare Miasto. W kilka minut dojdziesz stąd do Sukiennic i Muzeum Książąt Czartoryskich.

Praktycznie

• Adres: ulica Basztowa 1, Kraków.
• Muzeum podaje otwarcie od wtorku do niedzieli w godzinach 10:30-18:00, z wejściem najpóźniej 30 minut przed zamknięciem, w poniedziałki zamknięte. Sprawdź aktualne godziny przed wizytą.
• Obiekt oznaczono jako częściowo dostępny dla osób na wózku, co warto potwierdzić na miejscu.
• Barbakan leży przy samej Bramie Floriańskiej, więc oba obiekty łatwo połączyć w jednym spacerze.